Kardinge wordt de voorlopige eindhalte van Lijn 2

Groningen slibt dicht. In de late middag en de vroege ochtend is er op de Ringweg geen doorkomen meer aan. Er moet zoveel volk naar het UMCG, dat afslaande auto’s het kruispunt Petrus Campersingel - Damsterdiep blokkeren (ook al voordat het Damsterdiep open lag). Ook de N360, richting Ten Boer, is rond die tijd gevuld met stapvoets rijdende forensen. De tram wordt naar voren geschoven als middel om hierin verlichting te brengen.

Visie vanuit de Regio op de tram
De betrokken gemeenten realiseren zich dat de stad de economische motor van de regio is en hebben daarom de koppen bij elkaar gestoken. Ze formuleerden de Regiovisie waarin ze probeerden om werken, wonen en mobiliteit op elkaar af te stemmen. Een van de opties die daarbij naar voren kwam is de terugkeer van de tram, zowel in als buiten de stad. Het project RegioTram is in september 2007 daadwerkelijk van start gegaan. Lijn twee gaat nu, eind oktober 2009, door een ‘participatie-ronde’ heen. Dat wil zeggen dat we geïnformeerd worden en mee mogen praten over de mogelijkheden, waarna het voorkeurs-tracé wordt vastgesteld dat vervolgens door de inspraak gaat. Voor de eerste lijn, die loopt van het Hoofdstation naar Zernike, is deze procedure al voorbij en ligt het tracé vast.

Herhaling van de geschiedenis?
De tram heeft in onze stad een geschiedenis van meer dan 200 jaar. Vanaf 1880 reed een paardetram van de remise aan het eind van de Ebbingestraat naar het Hoofdstation, met een afsplitsing naar het Sterrebos. En net zoals nu de winkeliers in de Oosterstraat, maakten ook toen winkeliers bezwaar omdat ze hun goederenvervoer in gevaar zagen komen. Kort na 1880 begon bovendien de bestrating al te verzakken, en dat met die lichte rijtuigen van toen. Het gewicht van de regiotram die nu gaat rijden zal met een maximale lengte van 40 meter en een breedte van 2,65 meter naar schatting 40 à 45 ton bedragen (op wel veel beter gefundeerde wegen natuurlijk). Die tweede tramlijn rijdt mogelijk vanaf het Oosterhamriktracé naar het steeds belangrijker wordende transferium bij Kardinge, en misschien nog verder naar de nieuwe VMBO-campus aan de Kluiverboom in Lewenborg. En dat allemaal in de oude Grondzijlpolder, die alleen droogblijft omdat het gemaal aan de Rijksweg dag en nacht staat te draaien.

Trams en trolley’s
Vanaf de eerste maart van 1910 reden de sierlijke olijfgroene rijtuigen van de elektrische tram door de stad, zowel over een noord-zuid als over een oost-west verbinding. Maar lang hield diehet niet vol. Toen in 1924 het wegdek in de binnenstad vernieuwd moest worden, besloot het gemeentebestuur om de tram van lijn 2 te vervangen door een trolleybus vanaf de Kraneweg via de Grote Markt naar de Meeuwerderweg. En hoewel in 1940 alle stadstramlijnen door bussen waren vervangen, noopte de oorlogsschaarste aan benzine tot eerherstel van de tram. Na de bevrijding heeft de tram het nog tot 12 december 1949 uitgehouden. De laatste wagen was behangen met een grote krans, op de linten het opschrift: “Vaarwel ouwe waggelaar.” Een maand later reden de trolleys door de stad. Die hielden het vol tot 1965. In de jaren ’70 zag je de rails nog liggen tussen de kinderkopjes in de Noorderstationstraat.

Motivatie voor de terugkomst van de tram
En nu komt de tram in een moderne versie terug. Leuk hoor, een visite aan Amsterdam ontleent toch deels zijn sjeu aan een ritje in zo’n ding. Maar belangrijk ook als je bedenkt dat het UMCG nu al dagelijks meer dan 15.000 bezoekers trekt en er forse uitbreidingen op stapel staan, er grootse plannen zijn om van Kardinge een flitsend recreatieterrein te maken en als je bedenkt welke rol het Zernike-complex moet gaan spelen in geheel van Hanze-steden waar Groningen via de Regiovisie nadrukkelijk aansluiting bij zoekt. En dan hebben we Meerstad nog niet eens genoemd. Gaan er nu al 160.000 mensen dagelijks op en neer naar de stad, de verwachting is dat dit er in 2020 215.00 zullen zijn. Goed, we zitten niet allemaal alleen in de auto, maar dan nog is het een heleboel!

De route tot aan de ringweg
Tramlijn 2 gaat óf via de Oosterhamrikkade (waar veel nieuwbouw is gepland) langs de halte Noorderbad óf via het Wielewaalplein (nieuwbouw grote studentenflat) en de Vinkenstraat (waar in de visie van de gemeente woningen gesloopt moeten worden) naar het Van Starkenborghkanaal. Zoals bekend is het mogelijk dat de huidige busbaan een autoverbinding wordt. Dan moet er wel een een nieuwe brug voor de tram én de fietsers over het kanaal komen. Maar ook is het mogelijk dat de tram over de huidige busbaanbrug zal gaan. Merkwaardig is dat Schetsboek Lijn 2 (www.regiotram.nl) beweert dat er geen ruimte is voor een rechtstreekse autoverbinding met de ringweg (blz. 44). Dat moet een vergissing zijn, want in de plannen van de provincie is die verbinding nadrukkelijk opgenomen. Elders wil men het stadsdeel ontsluiten via de Korrebrug, maar die wordt op termijn verwijderd, juist omdat die extra brug in het Oosterhamriktracé wordt neergelegd. Dat is heel duidelijk op de website van de provincie na te lezen.

We zijn dan in stadsdeel Noorddijk aangekomen, waar bij het Transferium twee haltes komen – eentje heen en eentje terug. De tram draait dan met een lus over de Bieskemaar en de Parkallee weer terug. De meest noordelijke halte komt op wat stadsarchitect Rob van Gemert het ‘hart van Kardinge’ noemt, een centraal plein direct tegenover de naar het midden van het sportcomplex verplaatste ingang. Hoe we van hieruit naar Beijum en Lewenborg komen, is nog een punt van discussie. Indien dat met bussen gebeurt, wordt gegarandeerd dat op het Transferium de bussen en de tram op hetzelfde perron zullen stoppen, zodat de overstap snel en comfortabel plaatsvindt. Verder doortrekken van de tram wordt overwogen richting de nieuwe VMBO-campus. Daar komt een geheel nieuw gebouw om de uitbreiding van het aantal leerlingen van 2.300 naar 3.500 op te vangen. De buurt heeft nu al last van parkeerders en vreest dat dit ernstig zal toenemen. Daarbij komt nog eens de toename van geluid en fijnstof. De tramlijn daarheen verlengen, lijkt daar een goed antwoord op te zijn.

Hoe zit het met…?
Er blijven nog wel wat vragen staan. Hoe krijg je al dat verkeer de ringweg over? Is de grond stevig genoeg voor het gewicht van de (rijdende en remmende!) tram? Hoe zit het met de veelgehoorde horizonvervuiling als zo’n lus door Kardinge gaat, bestaande uit dikke hoge palen (35 cm dik op 30 m uit elkaar) met honderden meters bovenleiding daar tussenin? En leidt het attentiesignaal dat een tram maakt bij afremmen, stoppen en vertrekken, niet tot verdere verschraling van het fauna-arsenaal in het Kardinge-gebied?
Begin 2010 wordt besloten over de tracékeuze voor lijn 2 (lengte ca. 5,5 km). Dit gebeurt mede op basis van de raadpleging die bij het verschijnen van deze krant net achter de rug zal zijn. Maar er komt nog inspraak!
Een investering van 132 miljoen euro is in deze tijden van kredietcrisis in ieder geval een mooi werkgelegenheidsproject.
Bron: Ach Lieve Tijd 1984

WP

Regiokrant Groningen, 2 november 2009